# Een inleiding tot &kde;

Het &kde;-team
&Jaap.Woldringh;&Tom.Albers;
2004-08-28
3.00.00
1999
2000
2001
2002
Het &kde;-team
&FDLNotice;

Een inleiding tot de K Desktop Environment (K bureaubladomgeving)

Snelstartgids voor &kde;

KDE
snelstart
inleiding

## Inleiding

Dit document is een korte inleiding tot de K Desktop Environment. Hierin wordt u bekend gemaakt met een aantal basisfuncties van &kde;.

Deze gids is verre van compleet. Het doel van deze gids is dan ook alleen de meest gewone taken uit te leggen.

We assume that you are already familiar with at least one graphical user interface, for example &CDE;, Geos, GEM, &NeXTSTEP;, &Mac;, OS/2 or &Microsoft; &Windows;. So we will not explain the usage of the mouse or the keyboard but concentrate on hopefully more interesting things.

## Een overzicht van &kde;

Dit gedeelte is voor die gebruikers die liever leren door te proberen, en alleen een korte aanwijzing willen hebben voordat ze beginnen. In latere gedeelten vindt u een meer grondige inleiding tot de omgeving, met nuttige aanwijzingen en sneltoetsen. Als u ongeduldig bent en wilt beginnen, dan kunt u dit gedeelte snel doorlezen, een beetje gaan spelen, en dan terugkomen om de andere gedeelten van deze gids naar behoefte door te werken.

&kde; geeft ons een bureaubladomgeving die in hoge mate naar wens is aan te passen. In dit overzicht wordt uitgegaan van de standaard configuratie.

### Het bureaublad van &kde;

Een typisch bureaublad van &kde; bestaat uit verschillende onderdelen:

- Een paneel onderaan in het scherm, gebruikt om applicaties te starten en om tussen bureaubladen te schakelen. Naast andere zaken vindt u er &kmenu;, een groot &kicon; dat als u erop klikt een menu laat zien met toepassingen.

- Een taakbalk, die standaard is opgenomen in het paneel, en gebruikt wordt om tussen lopende toepassingen te schakelen, en om die te beheren. Klik op een toepassing in de taakbalk om naar die toepassing te schakelen.

- Het bureaublad zelf, waarop vaakgebruikte bestanden en mappen kunnen worden geplaatst. &kde; heeft meerdere bureaubladen, elk ervan met zijn eigen vensters. Klik op de genummerde knoppen in het paneel om tussen de bureaubladen te schakelen.

### Op uw plaatsen, Klaar, Af!

Hier zijn een paar vlugge aanwijzingen om u op gang te helpen.

- Om een toepassing te starten, klikt u op de knop &kicon; in het paneel (het &kmenu; genoemd) en kiest u iets in het menu dat u nu ziet.

- Klik op het pictogram in het paneel met de afbeelding van een huis om toegang te krijgen tot de bestanden in uw eigen map met behulp van &konqueror;, de bestandsbeheerder van &kde;.

- Kies K-menu Systeem Konsole om een tekstscherm te krijgen, of druk op &Alt; F2 om een klein venstertje te krijgen. In beide vensters kunt u dan een commando intypen, in het kleine maar één keer.

- Kies Configuratiecentrum in het &kmenu; om &kde; in te stellen.

- Gebruik de toetsen &Alt;Tab om tussen toepassingen te schakelen, en &Ctrl;Tab om tussen bureaubladen te schakelen.

- Gebruik de &RMB;-muisknop voor het contextmenu van het paneel, het bureaublad en de meeste &kde;-toepassingen.

## Toepassingen starten

### Het &kmenu; en het paneel gebruiken.

Onderaan het scherm vindt u het paneel van het bureaublad, dit wordt &kicker; genoemd. U kunt het paneel gebruiken voor het starten van toepassingen. Kijk ook even naar de knop helemaal links met een grote &kicon;.

This button is called the &kmenu;. It has a small arrow on the top to indicate that it will pop up a menu if you click on it. Just do it! The pop-up offers you easy access to all &kde; applications installed on your computer system.

#### Het aanpassen van &kicker;

If you use one application or tool very often, then you may want to have even faster access to it, of course. In this case, you can add a single application, or an entire sub-menu of the &kmenu;, as a special quick-launch button, on to the panel. If you want to reach the &kfind; application directly via a launch button, simply choose K menu Panel Menu Add Button Find Files (By this we mean that you should first click the &kmenu;, then select Panel Menu, where the small arrow to the right indicates that another menu will pop up. In this menu, choose Add, then Button, and in the next sub-menu, Find Files).

U kunt op deze manier een geheel menu toevoegen, of één van de submenu's van de &kicon;-knop. Bijvoorbeeld, als u &koffice; hebt geïnstalleerd en alle programma's van &koffice; snel wilt kunnen starten, zonder door het &kmenu; te hoeven navigeren, dan klikt u, in plaats van een toepassing te kiezen, op de menu-ingang Voeg dit menu toe. U kunt nu voortaan alle &koffice;-programma's direct starten, zonder dat het nodig is om voor elk ervan een knop in het paneel te plaatsen.

U kunt alles in het paneel verplaatsen met de opdracht Verplaatsenin het contextmenu. Klikt u maar met de derde muisknop (de derde muisknop is gewoonlijk de rechterknop, maar als u de muis anders hebt ingesteld, zoals voor linkshandig gebruik, dan kan het ook de linkerknop zijn). U ziet dan een menu waarin u Verplaatsen kunt kiezen. Beweeg nu de muis en zie hoe hoe het pictogram volgt terwijl het op het paneel blijft. Wanneer u klaar bent, klikt u gewoon met de eerste muisknop (standaard de linkerknop). Zoals u hebt opgemerkt, is er ook een menu-item Verwijderen voor het geval dat u genoeg hebt van een bepaalde startknop op uw paneel.

#### Het gebruik van contextmenu's

Dit leidt ons tot een ander interessant onderwerp: op veel plaatsen kunt u met de rechtermuisknop klikken om een contextmenu te krijgen met keuzes die afhankelijk zijn van de plaats waar u hebt geklikt. Het is daarom altijd een goed idee om met de derde muisknop ergens op te klikken, als u niet weet wat u hiermee moet doen. Zelfs de achtergrond van de bureaubladen heeft een dergelijk menu!

#### Andere eigenschappen van het paneel

Er zijn andere interessante dingen mogelijk met het paneel. Eén ervan kan belangrijk zijn als uw monitor een lage resolutie heeft: het is de functie die het mogelijk maakt om het paneel te laten verdwijnen of weer terug te halen, en die u kunt activeren door op het kleine pijltje te klikken dat u ziet aan een of beide uiteinden van het paneel.

Perhaps you just don't like the panel extending the full width of the screen. That's easily changed! &RMB; on an empty space in the panel, and choose Configure Panel.... In the &kcontrol; dialog that pops up, you can choose Length on the Appearance tab, and use the slider there to set the panel to less than 100% width.

Als u wilt kunt u in dit dialoogvenster, dat nu toch open is, verder experimenteren en met alle opties daarin spelen. Als u op de knop Toepassen klikt, kunt u het effect zien. U kunt eenvoudig alles terugzetten naar de standaardinstellingen, door op de knop Standaard te klikken.

Tussen twee haakjes, als u er niet zeker van bent wat een knop in &kde; doet, houdt u de muisaanwijzer er maar even boven: &kde; heeft een ingebouwde kleine contextgevoelige hulp, tekstballon genoemd, waarin in een paar woorden de werking wordt uitgelegd.

### Maar ik wil mijn commandoregel terug!

Rustig maar, weest u maar niet bang. &kde; wil uw geliefde (en soms erg effectieve) commandoregel niet van u af te pakken. U kunt bestanden verplaatsen in uw bureaublad, maar u kunt ook de &UNIX;-commando's gebruiken waar u zo aan gewend bent. Feitelijk stelt &kde; de kracht van de commandoregel aan u ter beschikking op misschien wel wat verrassende plaatsen.

&kde; geeft u een erg geavanceerd venster met daarin de commandoregel, de &konsole;. Kies K-menu Systeem Konsole om dit venster te starten. Dit kan wel iets zijn dat u in uw paneel zou willen plaatsen: gelukkig is het daar al in de standaardconfiguratie!

Soms wilt u maar één commando invoeren op de commandoregel. In zulke gevallen hebt u geen complete terminal (tekstscherm met commandoregel) nodig. U drukt op &Alt;F2 en krijgt dan een klein venster waarin u een commando kunt intypen. Dit venster verdwijnt dan weer, maar uw commando wordt onthouden.

Wanneer u dit venstertje oproept (dat we de minicli noemen, mini commandline = mini commandoregel) en daarna op de toets met de pijl omhoog drukt, kunt u door alle commando's bladeren die u eerder heeft ingevoerd. U kunt ook &URL;s intoetsen in een minicli, dit opent een venster van &konqueror; met de opgegeven &URL;.

Zowel in &konqueror; als &kate; kunnen terminals worden geopend, die zich net zo gedragen als &konsole;. In &konqueror; kunt u dit aanzetten met de menukeuze Venster Terminalemulatie tonen. De ingebouwde terminal ziet u dan onderin het venster van &konqueror; en wat werkelijk knap is, is dat als u in het bestandsbeheer mappen aanklikt, dit dan in de terminal wordt gevolgd. In &kate; kunt u een terminal krijgen met de menukeuze Instellingen Konsole tonen.

Voor het inzien van een man-pagina van &UNIX; typt u ``man:`commando` in het venstertje van de minicli, waarin commando de naam is van een commando in &UNIX;.

To search for a word or words on the Google search engine, you can try entering ``gg:`word or words`. There are a whole lot more of these shortcut commands, and you can even add your own! Take a look in &kcontrol;, in the tab Web Browsing Enhanced Browsing.

En tenslotte: er is een manier om uw commandoregel steeds tot uw beschikking te hebben, onafhankelijk van waar u mee bezig bent - voeg er één toe aan het &kicker;-paneel!

Simply &RMB; click on an empty space in the panel, and choose Panel Add Applet Application Launcher. This will embed a mini-cli directly into your panel, complete with command history.

Dus kunnen we concluderen dat de commandoregel nooit ver weg is als u &kde; gebruikt.

## Werken met vensters

Als u dat al niet gedaan hebt, kunt u nu een programma starten met het &kmenu;; laten we zeggen Bestanden zoeken.

### Een venster! Wat nu?

Wel, gewoonlijk werken mensen in een venster, maar soms wilt u met het venster zelf iets doen. Hier is een kort overzicht van enkele van de meest voorkomende dingen die u met een venster kunt doen:

Een venster verplaatsen

  Klik op de titelbalk van het venster, houd de muisknop ingedrukt, en verplaats het venster, waarna u de muisknop loslaat (slepen), of druk op de &Alt;-toets en sleep waar dan ook in het venster.

De grootte van een venster veranderen:

  Versleep de rand van het venster, of houd de &Alt;-toets ingedrukt terwijl u met de &RMB; waar dan ook in het venster sleept.

Een venster maximaliseren

  Klik op de maximaliseerknop in de titelbalk (in de standaard randversiering is dit het vierkantje naast de X), hierdoor zal het venster het hele beeldscherm vullen. Als het venster al gemaximaliseerd is, zal het weer kleiner worden tot zijn oorspronkelijke grootte. Klikken met de &MMB; maximaliseert het venster in verticale richting, en met de &RMB; in horizontale richting.

Een venster minimaliseren

  Click the iconify button in the titlebar (next to Maximize) to hide the window. Restore it by clicking on the window's icon in the taskbar.

Schakelen tussen vensters

  Naast de gebruikelijke muisklik om tussen vensters te schakelen kunt u met &Alt; Tab tussen vensters schakelen. Zie hieronder voor meer technieken.

#### Title bar buttons

&kde; windows have some pretty standard buttons on their title bars which give you fast access to some common operations. The default button layout looks like this:

##### Links:

- A menu button. This usually shows a mini icon for the application. Click on it to get a window operations menu. Shortcut: &Alt;F3 opens the window menu.

- Optionally a sticky button. What the heck is this? Stay tuned!

##### Rechts:

- An iconify button.

- A maximize button.

- A close button. This closes the window. Shortcut: &Alt;F4.

#### Tussen vensters schakelen

Nu we weten hoe we met vensters moeten omgaan, mag u nu enkele andere vensters openen met gebruik van het paneel, omdat we nu zullen gaan bespreken hoe u tussen vensters kunt schakelen. Omdat dit veel voorkomt, zijn er in &kde; diverse manieren om dit te doen, kiest u daar uw favoriete methode maar uit!

Many window systems require you to click the mouse in another window to begin using it. This is &kde;'s default behavior, termed Click To Focus focus policy. But you can also configure your desktop in a way that moving the mouse pointer on to a window will activate it. This is called Focus Follows Mouse. If you select this policy using the &kde; Control Center, the window under the mouse pointer is always the active one. It doesn't necessarily come to the front automatically, but you can still click on to the titlebar or the border of a window or, a &kde; special, you can use the &Alt; key and click the &MMB; anywhere on the window to raise it.

Hier zijn nog een paar methodes voor het schakelen tussen vensters:

- Kies een venster uit de vensterlijst. Om die lijst te openen klikt u met de &MMB; op een lege plaats van het bureaublad, of klikt u op het pictogram met een aantal vensters in het paneel of, tenslotte, klikt u op het pijltje naar boven aan de linkerkant van de taakbalk op het paneel.

- Houdt de &Alt;-toets ingedrukt, en druk op Tab om rond te gaan langs de verschillende vensters.

- Gebruik de taakbalk (zie hieronder).

### Gebruik van de taakbalk

In de taakbalk is een lijst van kleine pictogrammetjes, eentje voor elk venster op het bureaublad. In de standaardinstelling van het bureaublad van &kde; is de taakbalk in het paneel geplaatst, maar hij kan ook boven- of onderaan in het scherm geplaatst worden.

De taakbalk is een erg krachtig hulpmiddel. Als u in de standaardconfiguratie meer dan één venster wilt openen voor dezelfde toepassing, dan worden die gegroepeerd, zodat u in de taakbalk één pictogram ziet per toepassing.

Een eenvoudige &LMB;-klik op de knop in de taakbalk opent een lijst van alle open vensters voor de toepassing en hierin kunt u het gewenste venster kiezen. Klikken met de linkermuisknop op een van de vensters in de lijst opent dit venster direct. Als u op één van de knoppen in de taakbalk met de rechtermuisknop klikt, krijgt u een menu waarin u bewerkingen kunt uitvoeren op elk venster dat onder die knop is gegroepeerd, of op elk venster afzonderlijk.

U kunt ervoor kiezen om alle vensters in alle bureaubladen zichtbaar te maken in uw taakbalk, onafhankelijk van welk bureaublad u nu gebruikt, of om alleen de pictogrammen te zien van het huidige bureaublad. U kunt er ook voor kiezen dat de pictogrammen niet worden gegroepeerd, zodat elk open venster zijn eigen pictogram heeft in de taakbalk. Deze en nog vele andere opties vindt u door eenvoudig rechts te klikken op het handvat van de taakbalk (het kleine gearceerde balkje links) en dan Paneel instellen... te kiezen.

De grootte van de pictogrammen in de taakbalk worden automatisch aangepast om uimte te maken voor toepassingen, zodat u er veel meer toepassingen in kunt plaatsen dan u misschien zou denken. Als u het paneel breder maakt, kunnen de pictogrammen in rijen en kolommen worden ingedeeld, maar ook dan worden de afmetingen aangepast indien dit nodig is.

### Het gebruik van virtuele bureaubladen.

En nu: wat is dat met dat plakkerige gedoe?

Het kan gebeuren dat u meer vensters open hebt staan dan er plaats voor is op uw bureaublad. In dat geval zijn er drie mogelijkheden:

1. Laat alle vensters open (rommelig en vol bureaublad)

2. Minimaliseer die vensters die u niet direct nodig hebt en gebruik de taakbalk of &Alt; Tab om tussen die vensters te schakelen (wel een beetje verwarrend en veel werk!)

3. Aanbevolen: Doe wat een besturingssysteem doet als er niet genoeg werkgeheugen is: virtueel geheugen gebruiken, in dit geval virtuele bureaubladen.

De derde optie is hoe het moet! &kde; kan overweg met een aantal verschillende bureaubladen, elk ervan met zijn eigen vensters. Standaard zijn er vier bureaubladen beschikbaar. U kunt heel gemakkelijk tussen de bureaubladen schakelen met een klik op een van de bureaubladknoppen in het paneel. Ook met &Ctrl;F1...F4 kunt u onmiddellijk in het overeenkomende bureaublad komen, of met &Ctrl; Tab kunt u langs de bureaubladen rondgaan.

Virtuele bureaubladen zijn erg leuk. Maar soms wilt u dat een venster in elk bureaublad aanwezig is. Dit kan bijvoorbeeld een klein chat-venstertje zijn, een wekker of wat dan ook. In dat geval kunt u de bovengenoemde "plakkerig"-knop gebruiken, waarmee het venster op de achtergrond wordt vastgepind, en op elk virtueel bureaublad te zien zal zijn.

De plakkerig-knop kan ook worden gebruikt om een venster van het ene naar het andere bureaublad te verplaatsen: klik in dat venster op de plakkerig-knop, schakel naar een ander bureaublad, en klik dan weer op de plakkerig-knop (waardoor de plakkerigheid weer wordt opgeheven). U kunt hetzelfde bereiken met het contextmenu van de pictogram in de taakbalk van het venster (Naar huidig bureaublad) of Naar bureaublad in het menu van vensterbewerkingen.

## Het beheer van uw bestanden

A common metaphor of graphical desktops is the use of folders to represent directories on your hard disk. Folders contain files and other folders. A &kde; application called &konqueror;, the K File Manager, uses this metaphor to help you manage your files.

### Het gebruik van &konqueror;

The first time you start &kde;, a window with lots of icons in it appears. This is a &konqueror; window displaying the files in your home folder (the area where your personal files are stored). The pathname of the folder is displayed under the window's tool bar. If you don't see such a window now, click the icon on the panel that looks like a folder with a picture of a house.

Om een bestand of map te openen klikt u er maar op met de &LMB;. U kunt ook in het menu Venster Navigatiepaneel tonen kiezen, waardoor u de hiërarchie van mappen (boomstructuur) krijgt voor een meer directe navigatie. Of u kunt het pad dat u onder de taakbalk ziet, bewerken waarmee u snel in een bepaalde map kunt komen.

#### Bestanden openen

&kde; comes with a set of applications to view and edit files of many common types, and when you click a file containing, say, a document or image, &konqueror; will start the appropriate application to display the file. If it doesn't know what application to start to open a file you clicked, &konqueror; will prompt you for the name of the application to run, and when you have chosen, &konqueror; will offer to remember your choice for the next time you open a file of that type.

&konqueror; uses &MIME; types to associate files with applications.

#### Slepen en neerzetten van pictogrammen

Om een bestand te kopiëren of te verplaatsen, sleept u eenvoudig het bijbehorende pictogram naar het bureaublad, naar een ander venster in &konqueror;, of naar het pictogram van een andere map. Als u de knop loslaat toont &konqueror; u een menu waarin u kunt kiezen of u wilt kopiëren, verplaatsen, of een koppeling ("link") wilt maken naar het bestand.

Merk op dat als u een koppeling ("link") wilt maken, dat &kde; een &UNIX;achtige "symbolische link" zal maken, en geen "harde link". Dit betekent dat als u het oorspronkelijke bestand wist, de "link" zal worden verbroken.

Met een: "link" is een zelfde bestand onder verschillende namen bereikbaar. Met een symbolische link zal de ingegeven naam worden vervangen door de juiste naam van het bestand, bij een harde link heeft het bestand meerdere namen. In beide gevallen is er dus maar één bestand op de harde schijf. Zie man ln (vert)

Slepen en neerzetten kan ook in de meeste toepassingen van &kde;: u kunt een pictogram naar een venster van een draaiend programma slepen, of naar het pictogram van een toepassing dat niet is gestart, waardoor de toepassing het bestand zal openen. Probeer het maar!

#### Het instellen van de eigenschappen van een bestand

Om de eigenschappen van een bestand te veranderen, zoals de naam en de toegangsrechten ("permissions"), klikt u met de &RMB; op het pictogram en kiest u Eigenschappen in het menu.

### Het werken met archieven en netwerken

In het nabije verleden was er speciale software nodig om toegang te krijgen tot bestanden op het internet. Nu niet meer!

In &kde; wordt een technologie ondersteund met de naam Netwerktransparante toegang (afkorting: NTA, van het Engelse "Network Transparent Access") waarmee u net zo gemakkelijk met bestanden aan de andere kant van de wereld kunt werken als met die op uw eigen harde schijf.

For example, to access files on an &FTP; server, just choose Location Open Location from a &konqueror; menu, and enter the &URL; of an &FTP; server. You can drag and drop files to and from the folders on the server just as if they were on your local disk. You'll even be able to open files on the &FTP; server without having to manually copy them to your local disk (&kde; does it for you when necessary).

Note that &konqueror; uses anonymous &FTP; access, which may restrict your access to files on the &FTP; server. If you have an account on the server, you can supply your user ID as part of the &URL;, like this: ``ftp://``userid`@`server`/`folder``

&konqueror; zal dan om uw wachtwoord vragen, en als het inloggen lukt, hebt u volledige toegang tot uw bestanden op de server.

Indien u gewend bent aan het programma WinZip in &Microsoft; &Windows;, zult u blij zijn te lezen dat ook &kde; in tar-archieven kan lezen. Deze archieven worden precies als normale mappen behandeld, en u kunt in een archief bladeren, bestanden openen, &etc;. In het algemeen moet de toegang tot bestanden in archieven en op het internet precies zo gaan als de toegang tot bestanden op uw eigen harde schijf, behalve de vertraging die ontstaat door het netwerk en door het uitpakken van het archief.

### Het gebruik van sjablonen ("templates") voor de toegang tot toepassingen en apparaten.

In &kde; is het eenvoudig om pictogrammen in uw paneel of op uw bureaublad te plaatsen, om de toegang tot uw toepassingen gemakkelijk te maken. Het is ook gemakkelijk om pictogrammen toe te voegen voor de toegang tot andere interessante zaken. &kde; heeft sjablonen voor het vereenvoudigen van de toegang tot:

- Toepassingen

- Printers

- Aankoppelbare ("mountable") apparaten (bijvoorbeeld diskettestations ("floppy drives"))

- Internetbronnen (bijvoorbeeld WWW-documenten, &FTP;-mappen)

- Documenten voor sommige van de &koffice;-toepassingen van &kde;.

U kunt elk hiervan aan het bureaublad toevoegen door met de &RMB; te klikken op de plaats waar u het pictogram wilt hebben, daarna te klikken op Nieuwe aanmaken en dan te kiezen waar u een koppeling naar toe wilt hebben.

Nearly every item in the &kmenu;, on the desktop, and on the panel refers to a `.desktop` file on disk. The `.desktop` file specifies what icon to display, as well as specific information about what the icon represents (an application, device, or &URL;). You can drag any `.desktop` file to the panel to create a quick-launch button.

#### Apparaten aankoppelen

In &UNIX; heeft u toegang tot andere opslagapparaten dan de eigen harde schijf met een werkwijze die "mounting" (aankoppelen) wordt genoemd. In &kde; worden `.desktop`-bestanden gebruikt om het op een eenvoudige manier mogelijk te maken om andere opslagapparaten zoals floppy en &cdrom;, aan en af te koppelen, en er toegang te hebben tot de bestanden.

Als een voorbeeld volgen hier de stappen die nodig zijn om een pictogram aan te maken voor de toegang tot bestanden op een floppy:

Op veel systemen is het nodig om als root (systeembeheerder)ingelogd te zijn als u apparaten wilt aan- of afkoppelen.

1. Rechtsklik op het bureaublad en kies Nieuwe aanmaken Koppeling naar apparaat Diskettestation....

2. Op het tabblad Algemeen in het dialoogvenster dat u krijgt, verandert u in het tekstvak bovenin de naam in wat u maar wilt.

3. Op het tabblad Station, voert u in `/dev/fd0` (of het pad van het diskettestation op uw systeem) als het Station.

4. U kunt hier ook een aankoppelpunt ("mount point") aan toevoegen. Dit moet een bestaande, maar lege, map zijn. Veel voorkomende aankoppelpunten zijn `/mnt/floppy` of `/floppy`, maar u kunt net zo goed een diskettestation aankoppelen op `~/mijnschijfje` als u dat leuk vindt.

5. Klik op de Pictogram voor afgekoppeld en kies de afbeelding van een floppy zonder het groene lampje.

6. Als u tevreden bent met uw instellingen klikt u op OK, en klaar bent u!

Doe nu een goed geformatteerde floppy in het station en klik op het Floppy-pictogram, waardoor &kde; het diskettestation aankoppelt en de bestanden op de schijf laat zien. Voordat u de schijf uit het station neemt moet u &RMB;-klikken op het Floppy-pictogram en afkoppelen kiezen in het menu.

## Het aanpassen van uw bureaublad

If you do not like something about the way the desktop looks or operates, you can probably change it. &kde; is very configurable and you can change almost every aspect of the appearance and the behavior of your desktop. Unlike many other &UNIX; desktop environments, you do not have to edit cryptic configuration files either (but you can if you really want to!) You use the &kcontrol;, a special program for configuring your desktop.

### Het gebruik van het &kde;-Configuratiecentrum

Start het &kcontrolcenter; vanuit het &kmenu;. U ziet nu een venster met twee panelen met in het linkerpaneel een lijst met modules.

Open een module door op de naam te klikken, u ziet nu een lijst met submodules. Daarna klikt u op de naam van één van die submodules, om de configuratie ervan in het rechterpaneel te kunnen bewerken.

Het veranderen van de instellingen is redelijk eenvoudig. Er is een help-knop aanwezig in elk configuratiepaneel om instellingen uit te leggen die niet direct duidelijk zijn. Elk paneel heeft knoppen met Help, Standaard, Toepassen, en Resetten, die het volgende doen:

Help

  Laat een korte helptekst zien in het linkerpaneel, met inbegrip van een koppeling naar een meer uitgebreide handleiding over het betreffende onderwerp.

Standaard

  Zet alle opties in de huidige module terug naar de standaardwaarde zoals die direct na de installatie van &kde; was.

Toepassen

  Past de huidige instellingen toe in de module die nu geopend is.

Resetten

  Zet de instellingen terug naar de waarden die zij hadden toen de module werd geopend. Als u al op de knop Toepassen hebt gedrukt, worden de opties teruggezet naar de waarden die zij op het moment hadden toen u op Toepassen drukte.

Als u in een configuratiepaneel veranderingen hebt aangebracht en naar een volgende module wilt gaan zonder eerst op de knop OK te klikken of op de knop Toepassen, zal het &kcontrolcenter; u vragen of de door u aangebrachte instellingen eerst moeten worden toegepast.

## Afmelden

We hopen echt dat u zo veel plezier beleeft met het gebruiken van &kde;, dat u nooit zult willen afmelden. Maar als u dit toch doet, kiest u dan K-menu Afmelden.

Er is ook een afmeldknop in het paneel aanwezig, dat eruit ziet als een kleine aan- en uitknop. U kunt ook op &Ctrl; &Alt; Delete drukken om u af te melden.

### Sessiebeheer

Als u de sessie beëindigt, kan &kde; onthouden welke toepassingen er open zijn, met de plaats van alle vensters. Op deze manier kunnen die weer worden geopend bij uw volgende aanmelding. Deze eigenschap heet Sessiebeheer. Toepassingen die aan &kde;-eisen voldoen zullen zichzelf in dezelfde staat herstellen als waarin zij waren bij uw laatste afmelding. &kate; bijvoorbeeld onthoudt welke bestanden u aan het bewerken was.

Niet-&kde;-toepassingen onthouden bij het afmelden hun toestand niet, en &kde; zal u dan waarschuwen om er zeker van te zijn dat u voor het uitloggen alle belangrijke gegevens opslaat.

Om het sessiebeheer toe te lichten kiest u K-menu Editors om &kate; te starten. Open een tekstdocument en ga daarin wat bewerken. Meld u nu af en daarna weer aan. U merkt nu dat &kate; op precies dezelfde plaats op het bureaublad wordt hersteld, op hetzelfde virtuele bureaublad, en het document dat open was voordat u de sessie beëindigde, wordt automatisch weer geopend. &kate; onthoudt zelfs of u nog veranderingen niet had opgeslagen voor u zich afmeldt, en slaat die alsnog op alsof u hebt gekozen voor Opslaan in het menu Bestand.

## &kde;, een opwindende reis

Wij hopen dat u hebt genoten van deze korte rondreis door de "K Desktop environment" (K Bureaubladomgeving) en dat deze unieke bureaubladomgeving u kan helpen om sneller en comfortabeler te werken dan ooit.

Onthoud a.u.b. wel dat &kde; geen commercieel avontuur is maar eerder een project waar vrijwilligers over de gehele wereld aan meewerken. Wij nodigen u uit om mee te doen aan het &kde;-project, en mee te doen in dit unieke netwerk van mensen. Als u een programmeur bent, kunt u er over denken om ons te helpen met het schrijven van &kde;-toepassingen. Als u een kunstenaar bent of ervaring hebt in grafisch ontwerp, denk dan aan het ontwerpen van verzamelingen van pictogrammen, kleurschema's, geluidsschema's en logo's voor &kde;. Als u van schrijven houdt zouden we graag zien dat u aan ons documentatieproject gaat deelnemen.

U ziet dus dat er vele manieren zijn waarop u kunt helpen. U wordt van harte uitgenodigd om deel te nemen aan dit wereldwijde netwerk van mensen, die zich ervoor inzetten om van &kde; de beste bureaubladomgeving te maken voor elke computer. Kijk eens op www.kde.org voor meer informatie.

Welkom aan boord voor deze opwindende reis.

`Uw &kde;-team`

## Met dank aan

### Auteurs

- &Matthias.Ettrich; &Matthias.Ettrich.mail;

- &Matthias.Kalle.Dalheimer; &Matthias.Kalle.Dalheimer.mail;

- Torben Weiss weis@kde.org

- &Bernd.Johannes.Wuebben; &Bernd.Johannes.Wuebben.mail;

- Stephen Schaub sschaub@bju.edu - Bewerker

- Robert Williams rwilliams@kde.org - Bewerker

- &Lauri.Watts; &Lauri.Watts.mail;

&meld.fouten;&vertaling.jaap;&nagelezen.tom;&nagelezen.natalie; &underFDL;